Friezinnen in Oranje - Tjitske Schuil

Tjitske Schuil is geboren op 20 januari 1968 in Bartlehiem als dochter van Tabe Schuil en Appie Jager.

Als Tjitske twaalf jaar is besluit ze te gaan voetballen bij Nicator. Als jong meisje loopt ze hier tussen vrouwen van 20 tot 30 jaar. Haar kwaliteiten vallen op en ze wordt al gauw centrumspits in het eerste elftal. Nauwelijks vijftien jaar oud staat ze al in de Friese selectie. Ze heeft nooit gedacht dat ze in aanmerking zou komen voor het Nederlands vrouwenelftal. Nicator speelt niet eens interregionaal maar in de Eerste Klasse. Ze vindt een goede sfeer heel belangrijk en die vindt ze bij Nicator.

In september 1987 komt ze na het spelen van één oefenwedstrijd tegen Zwitserland (4-1 winst) bij het Nederlands vrouwenelftal. Op 30 september 1987 is ze reserve bij de EK-kwalifiactiewedstrijd tegen Zweden in Linnköping (0-0). Op 7 november 1987 maakt ze in Nuth haar officiële interlanddebuut. De wedstrijd tegen Schotland wordt met 4-0 gewonnen. Bij de interland tegen Ierland in Dublin op 29 november 1987 komt het niet tot een invalbeurt.

Na een trainingskamp rond de jaarwisseling in Frankrijk besluit de sfeergevoelige spits niet meer uit te komen voor Oranje. Ze kan onder ander niet overweg met Bep Timmer. Hierdoor mist ze de trip naar China. Maar ze belt liever af, dan met tegenzin naar China te gaan. Als Bep Timmer zich afmeldt voor dit toernooi staat Tjitske niets meer in de weg en gaat ze alsnog.

Oranje begint het officieuze WK voortvarend met een 3-0 overwinning op Ivoorkust. Tjitske valt in de tweede helft in. De volgende dag op de training verrekt ze haar enkelbanden. Hierdoor mist ze de overige wedstrijden. Ze heeft nooit last van blessures en bij Oranje al twee keer. Ze heeft niet een wedstrijd lekker gespeeld. Ze heeft nog te weinig zelfvertrouwen en is te bescheiden.

Na het WK valt het doek voor Tjitske. Blessures en het feit dat ze met Nicator niet op het hoogste niveau voetbalt, gooien roet in het eten. Toch blijft ze tot 1992 voetballen bij Nicator.
Daarna volgen nog vier seizoenen bij MKV ’29 op het hoogste niveau. Aan het eind van het seizoen 1995/’96 wordt het damesteam van MKV ’29 uit de competitie gehaald. Teveel vrouwen stoppen met voetbal.

Het blijft uiteindelijk bij drie interlands.




Statistisch overzicht


Loopbaan als speelster

Seizoen	Club
1980-1981	Nicator
1981-1982	Nicator
1982-1983	Nicator
1983-1984	Nicator
1984-1985	Nicator
1985-1986	Nicator
1986-1987	Nicator
1987-1988	Nicator
1988-1989	Nicator
1989-1990	Nicator
1990-1991	Nicator
1991-1992	Nicator
1992-1993	MKV '29
1993-1994	MKV '29
1994-1995	MKV '29
1995-1996	MKV '29

Club als international: Nicator

Nummer	Datum	Interland	Uitslag	Goals
1	17-09-1987	Nederland - Zwitserland	4-1	-
2	07-11-1987	Nederland - Schotland	4-0	-
3	01-06-1988	Ivoorkust - Nederland	0-3	-

Friezinnen in Oranje - Sjoukje Leistra

Sjoukje Leistra is geboren op 25 september 1957 in Drachten als dochter van Brugt Leistra en Catharina Roelinga.
Haar broer Simon is lid van Drachtster Boys en zij schrijft een brief of ze niet met een damesafdeling willen beginnen. Ze krijgt geen antwoord.

Kort nadat het dameselftal van ONB de eerste competitiewedstrijd heeft gespeeld, meldt de twaalfjarige Sjoukje zich. Eigenlijk mag ze pas spelen als ze veertien of vijftien is, dus de leeftijd op de spelerskaart wordt iets aangepast.

De eerste drie wedstrijden staat ze rechtsbuiten. Daarna komt ze op doel te staan. ONB behoort tot de sterkste teams in Friesland. Kampioenschappen rijgen zich aan elkaar. Op een gegeven moment behoort ONB tot de zes beste elftallen van Nederland. Aan het einde van het seizoen 1986/87 stapt het hele elftal op, omdat ze een conflict hebben met het bestuur.

Sjoukje gaat zaalvoetballen bij ONT. Het veldvoetbal blijft echter trekken en na een jaar vertrekt ze naar Diever, dat in de interregionale klasse speelt. Ook met Diever wordt ze kampioen. Hier speelt ze tot 1991.
Daarna gaat ze weer zaalvoetballen bij ONT.

Van mei 1978 tot september 1980 maakt ze deel uit van het Nederlands dameselftal. De eerste drie wedstrijden (28-05-1978: Italië – Nederland 1-1; 30-05-1978 Italië – Nederland 1-0; 16-09-1978 Zwitserland – Nederland 1-2) is ze nog tweede keeper achter Hennie van Rooyen-Vernooij.

Het officiële debuut van Sjoukje is op 30 september 1978 in Vlissingen tegen Engeland (3-1 winst). De volgende drie wedstrijden (21-10-1978 Nederland – Denemarken 0-3; 21-07-1979 Wales –Nederland 0-2; 23-07-1979 Zweden – Nederland 1-1) is het weer Hennie van Rooyen-Vernooij die keept.

Als laatstgenoemde een punt achter haar interlandcarrière zet krijgt Sjoukje de kans om eerste keeper te worden. Op 15 september 1979 volgt haar tweede interland in Zeist tegen Zwitserland (0-1 verlies).
Twee weken later krijgt Leemhuis-Egberts de kans (Nederland – België 2-2). Haar laatste reservebeurt is op 20 september 1980 in de wedstrijd tegen Zwitserland in Zürich (2-3 winst) Uiteindelijk keept ze twee officiële interlandwedstrijden. Waarom ze nooit meer geselecteerd wordt is voor haar nog steeds een raadsel.



Statistisch overzicht

Loopbaan als speelster

Seizoen	Club
1970-1971	ONB
1971-1972	ONB
1972-1973	ONB
1973-1974	ONB
1974-1975	ONB
1975-1976	ONB
1976-1977	ONB
1977-1978	ONB
1978-1979	ONB
1979-1980	ONB
1980-1981	ONB
1981-1982	ONB
1982-1983	ONB
1983-1984	ONB
1984-1985	ONB
1985-1986	ONB
1986-1987	ONB
1987-1988	ONB
1988-1989	ONB
1989-1990	Diever
1990-1991	Diever

Club als international: ONB

Nummer	Datum	Interland	Uitslag	Goals
1	30-09-1978	Nederland - Engeland	3-1	-
2	15-09-1979	Nederland - Zwitserland	0-1	-

Friezinnen in Oranje - Aukje Kuipers

Aukje Kuipers is geboren op 17 april 1954 in Kootstertille als dochter van Liekele Kuipers en Wietske de Jong.
Haar voetballoopbaan begint bij Harkemase Boys. Als het damesteam daar wordt opgeheven gaat ze in 1974 naar Zwaagwesteinde.

Via de Friese en noordelijke selectie is ze doorgedrongen tot het nationale damesteam. Haar grootste kwaliteit is het opkomen naar voren. Op 24 mei 1975 zit ze in Prinsenbeek op de reservebank bij de wedstrijd tegen Frankrijk (1-0 winst).

Ze is 21 jaar als ze haar debuut maakt voor Oranje. Op 15 november 1975 staat de rechtervleugelverdedigster vanaf het beginsignaal in de basis in het Nederlands vrouwenelftal. De wedstrijd in Bischwiller tegen Frankrijk wordt met 0-2 gewonnen. De volgende vier wedstrijden speelt ze met haar ploeggenote Loltje Mossel.

In de wedstrijd op 1 oktober 1977 in Waalwijk tegen Zwitserland scoort ze haar enige doelpunt (1-0 winst). Aukje speelt haar laatste wedstrijd op 16 september 1978 in Brunnen tegen Zwitserland (1-2 winst). Op 30 september 1978 zit ze nog een keer op de reservebank in de wedstrijd tegen Engeland (3-1 winst).

In 1979 stapt ze over op zaalvoetballen wat ze tot 1991 blijft doen.
Aukje Kuipers komt uiteindelijk tot zeven interlands waarin ze eenmaal scoort.

Aukje is overleden op 14 oktober 2020 in Kootstertille, 66 jaar oud.



Statistisch overzicht


Loopbaan als speelster

Seizoen	Club
1972-1973	Harkemase Boys
1973-1974	Harkemase Boys
1974-1975	Zwaagwesteinde
1975-1976	Zwaagwesteinde
1976-1977	Zwaagwesteinde
1977-1978	Zwaagwesteinde
1978-1979	Zwaagwesteinde

Club als international: Zwaagwesteinde

Nummer	Datum	Interland	Uitslag	Goals
1	15-11-1975	Frankrijk - Nederland	0-2	-
2	02-05-1976	Engeland - Nederland	2-1	-
3	25-09-1976	Zwitserland - Nederland	0-5	-
4	27-08-1977	Nederland - Israël	12-0	-
5	01-10-1977	Nederland - Zwitserland	1-0	1
6	15-10-1977	Denemarken - Nederland	1-0	-
7	16-09-1978	Zwitserland - Nederland	1-2	-

Friezinnen in Oranje - Loltje Mossel

Loltje Mossel is geboren in april 1956 in Kollum als dochter van Ale Mossel en Maaike Kramer.
Ze is altijd al een jongensachtig meisje. Na de lagere school is ze het enige meisje op de LTS. Zodra het kan begint ze te voetballen bij Zwaagwesteinde.

Via de Friese en noordelijke selectie is ze doorgedrongen tot het nationale damesteam. Een ‘mannetje’ passeren is haar grootste specialiteit.

Ze is negentien jaar als ze op 24 mei 1975 debuteert in het Nederlands vrouwenelftal. De rechtervleugelspits wordt, in de met 1-0 gewonnen wedstrijd tegen Frankrijk, 10 minuten voor tijd gewisseld.
De tweede interland op 15 november 1975, weer tegen Frankrijk, begint ze als reserve. Na 34 minuten valt ze al in. Deze wedstrijd wordt met 0-2 gewonnen.
In haar derde interland scoort ze haar eerste doelpunt in de met 0-5 gewonnen wedstrijd tegen Zwitserland op 25 september 1976.
De volgende wedstrijd is op 17 augustus 1978 in Zaandam tegen Israël. Dit land is geen partij voor de Nederlandse vrouwen. Nederland wint de wedstrijd eenvoudig met 12-0. Loltje scoort als invaller twee keer.
De volgende wedstrijd volgt op 1 oktober 1977 in Waalwijk tegen Zwitserland (1-0 winst).
Haar laatste interland speelt ze op 25 oktober 1977 in Ribe tegen Denemarken (1-0 verlies).

Uiteindelijk komt ze tot zeven interlands waarin ze drie keer scoort. Haar naam wordt door de KNVB consequent fout geschreven: Loltje van de Mossel.

Naast de eerste Friezin in Oranje is ze ook de eerste vrouwelijke postbode in Friesland.




Statistisch overzicht


Loopbaan als speelster

Seizoen	Club
1971-1972	Zwaagwesteinde
1972-1973	Zwaagwesteinde
1973-1974	Zwaagwesteinde
1974-1975	Zwaagwesteinde
1975-1976	Zwaagwesteinde
1976-1977	Zwaagwesteinde
1977-1978	Zwaagwesteinde

Club als international: Zwaagwesteinde

Nummer	Datum	Interland	Uitslag	Goals
1	24-05-1975	Nederland - Frankrijk	1-0	-
2	15-11-1975	Frankrijk - Nederland	0-2	-
3	02-05-1976	Engeland - Nederland	2-1	-
4	25-09-1976	Zwitserland - Nederland	0-5	1
5	27-08-1977	Nederland - Israël	12-0	2
6	01-10-1977	Nederland - Zwitserland	1-0	-
7	15-10-1977	Denemarken - Nederland	1-0	-

N.B.: Rond 2017 heeft Lowie een pelgrimsreis van Hurdegaryp naar Rome gemaakt. Een voettocht van ongeveer 2.500 kilometer. Na ruim 4,5 maand liep hij het Sint-Pietersplein te Rome op.

Friezinnen in Oranje - Tineke de Haan

Tineke de Haan wordt gezien als de eerste Friese international. Zij heeft ook in het Nederlands vrouwenelftal gevoetbald, maar deze wedstrijd geldt nog niet als officiële interland. Op 26 augustus 1972 speelt zij in Blokzijl een wedstrijd tegen de West-Duitse kampioen Lackhausen. Deze wedstrijd wordt gespeeld in het kader van de festiviteiten rond het driehonderdjarig stadsrecht van Blokzijl. Voor ongeveer 1200 toeschouwers speelt Tineke de Haan een glanspartij. Mede door haar loopt de score op tot 6-0.
Hoeveel "interlands" Tineke de Haan heeft gespeeld is niet duidelijk, omdat hier geen gegevens van zijn bijgehouden.

Trijntje Hiddinga is geboren op 6 juli 1947 in Tjalleberd als dochter van Folkert Hiddinga en Jacoba Oenema.
In haar jeugd doet ze aan schaatsen en atletiek. Als ze zestien is krijgt ze een zwaar ongeluk met een trekker. Het kost haar teveel kracht en tijd om weer op het oude niveau terug te komen. Verder zit ze ook nog op de kweekschool in Leeuwarden.

Op de kweekschool komt ze in aanraking met handbal. Deze sport steelt het hart van de kleine Friezin en ze sluit zich aan bij Meteoor in Leeuwarden. Al gauw behoort ze tot de top van Friesland.

Op 8 september 1971 trouwt zij met Roelof de Haan, voetballer bij Heerenveen. Na haar huwelijk handbalt ze bij Hellas ’57 en voetbalt ze bij WWS uit Wirdum. Ze wordt gezien als de Cruijff van het vrouwenvoetbal.
Als voetbalster haalt ze het Nederlands vrouwenelftal. Ze kiest uiteindelijk voor het handbal. In januari 1975 bevalt ze van een dochter. Daarna voetbalt ze weer even bij DTD uit Jelsum. In november 1976 bevalt ze van een zoon.
In 1978 stapt ze over op zaalvoetbal bij Toss.



Statistisch overzicht

Loopbaan als speelster

Seizoen	Club
1971-1972	WWS
1972-1973	WWS
1975	DTD

Club als "international": WWS

Friezinnen in Oranje

Pas in 1971 krijgt het vrouwenvoetbal een eigen plek binnen de KNVB. In het begin lijkt het er niet op dat in Friesland een competitie van de grond zalkunnen komen. Er hebben zich maar vier verenigingen aangemeld: WWS uit Wirdum, De Blesse, Wolvega en VCV uit Veenwouden.

De FVB doet een oproep aan alle Friese voetbalclubs. Deze heeft succes. De competitie kan van start gaan met vijftien verenigingen, verdeeld over twee klassen. FFS uit Vegelinsoord en ONB uit Drachten worden eerste in hun klasse. ONB wordt uiteindelijk de eerste kampioen van het vrouwenvoetbal in Friesland. WWS wordt de eerste bekerwinnaar.

Twee jaar later zijn er al 36 verenigingen lid. Daarna zet weer een lichte daling in.

Veel vrouwen zijn in een opwelling lid geworden. Na verloop van tijd komt er automatisch een terugslag. Daarnaast zijn er de specifieke vrouwenproblemen. Ze krijgen verkering, trouwen, worden zwanger. Het vrouwenvoetbal heeft hier niet onder geleden. Integendeel het is de meest populaire sport onder meisjes en vrouwen.

Het Nederlands vrouwenelftal telt internationaal nauwelijks mee. Alle beste speelsters zijn verdeeld over één hoofdklasse van twaalf teams. Bondscoach Vera Pauw zet zich enorm in om het vrouwenvoetbal op een hoger niveau te tillen.

Op 20 maart 2007 wordt de Eredivisie Vrouwen opgericht. Er doen zes ploegen aan mee: ADO Den Haag, AZ, SC Heerenveen, FC Twente, FC Utrecht en Willem II.

Dit pakt goed uit want voor het eerst in de geschiedenis plaatst een Nederlands vrouwenelftal zich voor de eindronde van een EK. Tijdens het EK 2009 in Finland presteren de vrouwen zo goed dat ze van het NOC*NSF de A-status krijgen. Dit houdt in dat de vrouwen zich nog beter kunnen ontwikkelen in de toekomst. Zij krijgen betere faciliteiten, kunnen meer trainen en zullen waarschijnlijk ook een hogere vergoeding krijgen. Ze krijgen een minimumuitkering van 875 Euro per maand, 350 Euro onkostenvergoeding en 60 dagen onbetaald verlof.

Wanneer Nederland de eerste interland heeft gespeeld is onduidelijk, volgens de Franse voetbalbond en de FIFA is dat op 17 april 1971. In Hazebrouck verliest het Nederlands elftal met 4-0.

Volgens de KNVB wordt de eerste officiële interland op 9 november 1973 gespeeld in Maidenhead. De oefenwedstrijd wordt verloren met 1-0.

Er zijn genoeg Friezinnen die meedoen aan de selectiewedstrijden in Zeist, maar tot een definitieve selectie brengen ze het niet. Sommigen kunnen wel goed voetballen, maar je moet jezelf ook manifesteren. Dat zit er niet zo in bij noorderlingen. Westerlingen hebben dat veel meer, die treden eerder op de voorgrond.

Aanvankelijk behoren ploegen als MKV’29 en ONB tot de Nederlandse top, maar daarna voetballen er bijna geen Friese clubs meer op het hoogste amateurniveau.

In 2010 is er in de Hoofdklasse geen Friese club en zijn er in de Eerste Klasse maar twee clubs actief: Be Quick Dokkum en Oerterp.

De administratie van het vrouwenvoetbal is niet zo goed georganiseerd als bij het mannenvoetbal. Er is een lijst met namen van speelsters die in het Nederlands vrouwenelftal hadden gespeeld, maar waar ze zijn geboren staat er jammer genoeg niet bij. Het aantal interlands en doelpunten staat wel aangegeven, maar wanneer ze international zijn niet.

Een Friezin haalt Oranje net niet: Trienke de Jong voetbalt bij ONB als ze wordt geselecteerd voor Oranje. Ze heeft tweemaal bij de selectie van het Nederlands vrouwenelftal gezeten. Zij komt echter niet tot speelminuten in de wedstrijden op 17 september 1987 tegen Zwitserland (4-1 winst) en op 30 september 1987 tegen Zweden (0-0).

Toch heb ik een aantal Friese speelsters kunnen achterhalen.


Meer lezen over vrouwenvoetbal:

Hard Gras 67. Eerst de vrouw dan de bal (Nieuw Amsterdam, 2009)







KNVB. Jubileumboek vrouwenvoetbal. (KNVB, 1997)


Pauw, Vera en Welmoed de Lang. De voetbalvrouwen komen eraan. Hoe meisjesdromen werkelijkheid worden. (Tirion Sport, 2009)








Schots, Mik. Vrouwen aan de bal. Het verhaal van vrouwenvoetbal in Nederland. (AmstelSport, 2009)

Nederlandse amateurs met Friese voorouders - Jan Wicher Vellinga

Jan Wicher Vellinga is geboren op 16 augustus 1979 in Zwolle als zoon van Eggo Vellinga en Lummie Kreulen. Zijn overgrootvader Tjalling Vellinga u\is geboren in Blija.
Hij begint te voetballen bij SV Zwolle.

In 1995 gaat hij naar de betaalde jeugd van FC Zwolle. Een jaar later zit hij bij de hoofdmacht. Hier blijft hij tot 2000.

In 2000 keert hij terug naar het amateurvoetbal. Hij gaat voetballen bij Be Quick '28.

De verdediger van Be Quick ’28 speelt zijn enige interland op 16 mei 2001 in Dublin tegen Ierland. De wedstrijd eindigt in 1-1.

Hij blijft tot 2008 voetballen bij Be Quick ’28 uit Zwolle. Hierna speelt hij voor SVI uit Zwolle. In 2010 stopt hij met voetballen.



Statistisch overzicht


Loopbaan als speler

Seizoen	Club
1983-1984	SV Zwolle
1984-1985	SV Zwolle
1985-1986	SV Zwolle
1986-1987	SV Zwolle
1987-1988	SV Zwolle
1988-1989	SV Zwolle
1989-1990	SV Zwolle
1990-1991	SV Zwolle
1991-1992	SV Zwolle
1992-1993	SV Zwolle
1993-1994	SV Zwolle
1994-1995	SV Zwolle
1995-1996	FC Zwolle
1996-1997	FC Zwolle
1997-1998	FC Zwolle
1998-1999	FC Zwolle
1999-2000	FC Zwolle
2000-2001	Be Quick '28
2001-2002	Be Quick '28
2002-2003	Be Quick '28
2003-2004	Be Quick '28
2004-2005	Be Quick '28
2005-2006	Be Quick '28
2006-2007	Be Quick '28
2007-2008	Be Quick '28
2008-2009	SVI
2009-2010	SVI

Club als international: Be Quick '28

Nummer	Datum	Interland	Uitslag	Goals
1	16-05-2001	Ierland - Nederland	1-1	-