vrijdag 6 augustus 2010

Geen Friese internationals - André Roosenburg

Na zorgvuldige bestudering van de lijst kom ik een begrijplijke fout tegen. André Roosenburg heeft toen hij uitkwam voor Neptunia (Delfzijl) en Sneek negen interlands gespeeld, maar hij is geen geboren Fries. Hij heeft zelfs geen Friese voorouders. Wel voelt hij zich een halve Fries.

Andries Hendrik Roosenburg is geboren op 18 augustus 1923 in Den Haag. Hij is overleden op 26 juli 2002 op 78-jarige leeftijd in Franeker. Roosenburg lijdt al geruime tijd aan de ziekte van Alzheimer.





In Den Haag speelt hij voor VDS en Triumf, maar al gauw wordt zijn talent ontdekt. Al op zijn twaalfde wordt hij door ADO gescout en bij die club debuteert hij kort na het begin van de Tweede Wereldoorlog als aanvallende spil in het eerste elftal. Op dat moment heeft ADO het sterkste team van Nederland. Voordat de bezetter voetbal in Nederland onmogelijk maakt, wint ADO in 1942 en 1943 de landstitel.

In de Hongerwinter van 1944-1945 verhuist de familie Roosenburg van Den Haag naar Delfzijl en na de bevrijding gaat André voetballen bij het plaatselijke Neptunia. Twee jaar later vertrekt hij naar Sneek.


André Roosenburg is van het type ‘stormram’. Een goede kopper met een neus voor doelpunten. Hij is stoer, agressief en vrij handig met de bal. Hij switcht graag van positie en kan hard schieten. Uiteindelijk komt Roosenburg tot negen interlands. Daarin speelt hij 807 minuten en maakt hij één doelpunt. Die treffer maakt hij tijdens de Olympische Spelen van 1948 in Engeland. In Portsmouth wint Oranje in de eerste ronde met 3-1 van Ierland. Ook zit hij nog bij drie interlands op de bank. Bij de twee interlands die Germ Hofma speelt en op 13 maart 1955 bij Nederland-Denemarken (1-1).


03-04-1955 Nederland - België
Staand v.l.n.r.: Frans de Munck, Jan Klaassens, Roel Wiersma, Kees Kuys, Cor van der Hart, Jan van Schijndel
Zittend v.l.n.r.: Coen Dillen, Rinus Schaap, André Roosenburg, Theo Timmermans, Bertus de Harder
ANP PHOTO (1955): ANP Foundation



Omdat betaald voetbal er in Nederland maar nooit van lijkt te komen, gaat Roosenburg in 1950 naar de Italiaanse topclub Fiorentina. In Italië scoort het ‘kanon van Sneek’ in 59 wedstrijden 18 doelpunten.
Hij is een van de eerste profs en dat heeft hij geweten. Zijn naam is besmet. Roosenburg magt niet meer voor het Nederlands elftal spelen en bij zijn terugkeer in 1953 schorst de bond hem voor anderhalf jaar.
In 1954 wordt het profvoetbal in Nederland ingevoerd. In 1954 en 1955 speelt hij nog twee interlands als amateur van Sneek. Hij gaat als prof aan de slag bij Helmondia ’55 en Leeuwarden. Bij die club wordt hij nog eens topscorer van Nederland. Hij vertrekt nog naar NEC maar moet zijn voetbalcarrière na één wedstrijd beëindigen vanwege een zware rugblessure.




Statistisch overzicht


Loopbaan als speler


Seizoen Club
1940-1941 ADO
1941-1942 ADO
1942-1943 ADO
1943-1944 ADO
1945-1946 Neptunia
1946-1947 Neptunia
1947-1948 Neptunia
1948-1949 Sneek
1949-1950 Sneek
1950-1951 Sneek
1951-1952 Fiorentina
1952-1953 Fiorentina
1953-1954 Sneek
1954-1955 Sneek
1955-1956 Helmondia '55
1956-1957 Helmondia '55
1957-1958 Helmondia '55
1958-1959 Leeuwarden
1959 NEC


Clubs als international: Neptunia (3) en Sneek (6)


Nummer Datum Interland Uitslag Goals
1 26-05-1948 Noorwegen - Nederland 1-2 -
2 09-06-1948 Nederland - Zweden 1-0 -
3 26-07-1948 Ierland - Nederland 1-3 1
4 21-11-1948 België - Nederland 1-1 -
5 06-11-1949 Nederland - België 0-1 -
6 11-12-1949 Nederland - Denemarken 0-1 -
7 16-04-1950 België - Nederland 2-0 -
8 24-10-1954 België - Nederland 4-3 -
9 03-04-1955 Nederland - België 1-0 -



Semi-interlands

NummerDatum InterlandUitslagGoals
107-11-1948Denemarken B - Noord-Nederland5-0-


Statistieken NEC


Meer lezen:


Eerst de man… Voetbal in Friesland. (Friese Pers, 1979)






Verkamman, Matty. Oranje toen en nu. Deel 5. 1940-1952, 2004/2005. (De Buitenspelers, 2005)

donderdag 5 augustus 2010

Friese internationals

De vraag welke Fries ooit in het Nederlands elftal heeft gevoetbald zullen de meeste mensen beantwoorden met Abe Lenstra. Deze eigenzinnige Fries is dan ook wel de bekendste Friese voetballer. Hierna zullen nog Roosenburg en Hofma volgen. Een enkeling zal nog Huistra of Zuidema noemen, maar dan houdt het wel op.

Abe Lenstra wordt nog steeds gezien als een van de grootste voetballers van Nederland. Het is allemaal begonnen bij het eerste elftal van VV Heerenveen waarin hij debuteert op 15-jarige leeftijd. Op zijn negentiende speelt hij voor het eerst in het Nederlands elftal. Samen met Faas Wilkes en Kees Rijvers vormt hij het hart van de Nederlandse aanval. Ze worden daarom ook wel het 'gouden binnentrio' genoemd. Sinds de dood van Abe Lenstra in 1985 is hij nog niet vergeten. Zo wordt hij in 2000 als enige overleden speler opgenomen in de 'Oranje van de Eeuw'-selectie die Cruijff samenstelt. Ook wordt in 1994 het nieuwe stadion van SC Heerenveen het Abe Lenstra Stadion genoemd. Voor het stadion staat ook nog eens een standbeeld van Lenstra.





Friezen in Oranje
Maar hoeveel geboren Friezen hebben het Oranje shirt aangetrokken sinds de eerste officiële interland in 1905? Het antwoord op deze vraag komt als Jan Kromkamp wordt opgeroepen voor een oefenduel tegen Zweden op 18 augustus 2004. De 23-jarige in Makkinga geboren rechtsback van AZ wordt daarmee de tiende Fries in de historie die het Oranjeshirt mag dragen.
Legendarische spelers als Abe Lenstra, André Roosenburg, Germ Hofma, Wytse Couperus, Theo de Jong, Johan Zuidema, Oekie Hoekema, Piet Wildschut en Pieter Huistra gaan hem voor.

Op 17 mei 1950 staan er zelfs drie Friezen in de voorhoede van het Nederlands elftal: André Roosenburg rechtsbuiten, Abe Lenstra linksbinnen en Germ Hofma linksbuiten. Twee aanvallers van Heerenveen, één van Sneek. Het is voor Friesland mooi, want als Fries moet je altijd twee keer zo goed zijn om in Oranje te spelen.
Omdat Engeland met een B-team naar Amsterdam komt, heeft de wedstrijd een officieus karakter. Roosenburg en Lenstra scoren beiden één keer en voor Hofma is het een geslaagd debuut.


Nederland tegen Engeland 3-0, Nederlands elftal

17 mei 1950: Nederland - Engeland B 3-0
Vanaf links: Kees Rijvers, Germ Hofma, Jan Potharst, Cock van der Hoeven, Piet van der Sluijs, Abe Lenstra, Rinus Terlouw, André Roosenburg, Rinus Michels, Piet Kraak en Joop Stoffelen
FOTO: Henk Blansjaar


Fries
Wat is een Fries? Wanneer ben je een Fries? Als je in Friesland geboren bent ben je zeker een Fries. Als je (voor)ouders Fries zijn heb je Friese wortels. Maar ben je ook Fries als je in Friesland woont maar daar niet geboren bent?
Voor mijn zoektocht ga ik in eerste instantie uit van geboren Friezen. Verder zijn Friezen die buiten Friesland wonen trots op hun Friese identiteit. Als je de stamboom van vele internationals napluist kom je ook bij Friese voorouders terecht.


Meer lezen over de Friese identiteit:

Betten, Erik. De Fries. Op zoek naar de Friese identiteit (Wijdemeer, 2013)

woensdag 4 augustus 2010

Voetbal in Friesland

Net als overal in Nederland begint het voetbal in Friesland in de steden. Friesland heeft zelfs een paar van de oudste voetbalverenigingen van Nederland binnen haar provinciegrenzen. LAC Frisia is opgericht in 1883 en LSC in 1890.

In Leeuwarden wordt als eerste gevoetbald. L.A.C. "Frisia 1883" is op 25 april 1883 opgericht als cricketclub onder de naam Cricketclub Frisia, door P.A.V. baron van Harinxma thoe Slooten.
In februari 1894 krijgt de cricketclub ook een voetbalafdeling. Al snel wordt de naam gewijzigd in Cricket en Footballclub Frisia. Twee jaren later verdwijnt de cricketafdeling en blijft er alleen nog voetbal over. De club verandert haar naam in "Leeuwarder Athletische Club Frisia" en speelt in de eerste Noordelijke competitie, met tegenstanders als Be Quick en Achilles.
Frisia is een van de oudste clubs van Nederland, zij begint met voetballen in de tijd toen de beoefenaars daarvan als halfwaanzinnigen worden gezien. Zij die aan voetballen doen plaatsen zichzelf buiten de maatschappij.
In 1955 wordt er nog even aan betaald voetbal gedacht bij Frisia, maar deze stap is uiteindelijk toch te groot.

Een aantal jaren later volgt Sneek. “LSC 1890” wordt op 4 maart 1890 opgericht als cricket en croquetclub Lycurgus. Ruim een jaar blijft Lycurgus bestaan voordat ze in de zomer van 1891 wordt ontbonden. Korte tijd later, op 19 september 1891, wordt Lycurgus weer opgericht.
In het begin worden hoofdzakelijk het cricket en het croquet beoefend. Niet veel later, na een tweede ontbinding en herrijzing in 1893, is het cricket en croquet echter alweer naar de achtergrond geschoven en houdt de club zich in die tijd voornamelijk bezig met andere takken van sport zoals kaatsen en tennis.
Pas in het voorjaar van 1895 doet met de komst van de gebroeders Joekes het voetbal zijn intrede in de club. En vanaf 1897 wordt er alleen nog maar gevoetbald.

Op 11 februari 1905 wordt Sparta opgericht door een twaalftal jongens uit Sneek.
Op 15 september 1907 gaan Lycurgus en Sparta fuseren tot Lycurgus Sparta Combinatie, kortweg LSC. In 1918 fuseert ook Concordia nog bij LSC.

Aan het einde van de 19e eeuw blijken de steden een vruchtbare bodem te zijn voor voetbal. Voetbalclubs schieten als paddenstoelen uit de grond, maar sommigen verdwijnen weer net zo snel.

In 1904 wordt er alleen maar gevoetbald in Leeuwarden, Sneek, Harlingen en Heerenveen. Na 25 jaar zien we dat er ook gevoetbald word in Bolsward, Joure, Lemmer, Akkrum, Gorredijk, Drachten, Dokkum en meer kleinere plaatsen.
Sindsdien neemt het amateurvoetbal in Friesland een vlucht. Bijna alle dorpen en steden hebben wel een of meer voetbalverenigingen.

Voetbal is in het begin het tijdverdrijf van de 'happy few'. Een kleine groep jongelui, die de tijd en het geld hebben om ballen, schoenen en een tenue te kopen en te reizen om tegen andere clubs te spelen. Het is echter geen elitesport gebleven. Rond de jaren twintig van de 20e eeuw wordt voetbal een echte volkssport.

In het algemeen heeft het Friese voetbal zich altijd gekenmerkt door "lange halen, gauw thuis".

zondag 1 augustus 2010

Friezinnen in de Eredivisie Vrouwen - 2010/2011

De Friezinnen in de Eredivisie Vrouwen voetballen bij:

SC Heerenveen: Shi Shut Hau, Aafke de Hoek en Sherida Spitse.

Telstar: Loes Geurts

Friezen in het betaalde voetbal - 2010/2011

Opvallend is dat er geen enkele Fries in de selectie van SC Heerenveen zit. Alleen SC Cambuur heeft enkele Friezen in de selectie.

In de Eredivisie

Excelsior: Geert Arend Roorda

NAC Breda: Jelle ten Rouwelaar

PSV: Jan Kromkamp

Willem II: Harmen Kuperus



In de Jupiler League

Almere City FC:

SC Cambuur: Frits Dantuma, Sandor van der Heide

FC Emmen: Pele van Anholt, Johnny de Vries, Harm Zeinstra

BV Veendam: Peter van der Vlag



In het buitenland

BV Cloppenburg: Robin Huisman de Jong

zaterdag 1 augustus 2009

Friezinnen in de Eredivisie Vrouwen - 2009/2010

De Friezinnen in de Eredivisie Vrouwen voetballen bij:

AZ: Loes Geurts

SC Heerenveen: Brenda Eefting, Si Shut Hua, Geertje Hiemstra, Sherida Spitse




Friezen in het betaalde voetbal - 2009/2010

De meeste Friezen voetballen dit seizoen in de Eerste Divisie.


Eredivisie

SC Heerenveen: Geert Arend Roorda

NAC: Jelle ten Rouwelaar

PSV: Jan Kromkamp



Jupiler League

Cambuur: Ale de Boer, Sandor van der Heide, Chris de Wagt (tot 2010)

FC Emmen: Arjen Bergsma, Patrick Lip

FC Oss: Patrick Lip, Chris de Wagt (vanaf 2010)

BV Veendam: Peter van der Vlag


Buitenland

BV Cloppenburg: Robin Huisman de Jong